Het stikstofslot kraakt opnieuw

 

Er is niemand die het hardop durft te zeggen, maar het beruchte stikstofkaartje – waarop boeren precies konden zien of zij aan strengere maatregelen moesten voldoen – maakt een comeback, zij het in een andere vorm. Premier Rob Jetten liet daar bij de presentatie van het regeerakkoord geen misverstand over bestaan. Nederland moet wat hem betreft zo snel mogelijk van het stikstofslot af, zodat er weer vergunningen kunnen worden afgegeven voor woningbouw, landbouw en infrastructuur.

Daarom moet landbouwminister Jaimi van Essen (D66) het liefst vóór de zomer, op 26 juni, met een nieuw stikstofpakket komen. Hij stelt dit pakket samen met de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof, enkele betrokken ministers, de vicepremiers en de premier.

Het is algemeen bekend dat ik me doorgaans niet intensief met de stikstofcrisis bezighoud. Maar ook ik zie dat het land zo snel mogelijk van het slot af moet. De vraag is alleen: hoe? Het verleden laat zien dat vrijwel iedere poging om beweging te krijgen leidde tot protesten, vooral van boeren. Zij kwamen zelf met initiatieven die keer op keer werden afgewezen, waardoor hun werk steeds moeilijker werd. Het resultaat zagen we in de protestacties van de afgelopen jaren.

Nu is uitgelekt dat de maatregelen in het nieuwe pakket stevig zullen zijn. Het lijkt me dan ook logisch dat boeren opnieuw zullen protesteren. En daarmee staan we weer op hetzelfde punt als voorheen. Bovendien is het nog maar de vraag of protesten effect zullen hebben, aangezien D66 bekendstaat om haar sterke focus op milieu en natuur.

Als buitenstaander houd ik mijn hart vast. Grootschalige protesten kunnen ertoe leiden dat de schappen in supermarkten opnieuw minder gevuld raken. Ik zeg niet dat de consument meteen de dupe is, maar het komt volgens mij wel dichterbij zodra boeren massaal in actie komen.

Juist daarom hoop ik dat Jaimi van Essen de wijsheid heeft om boeren actief te betrekken. Zij zijn mensen uit de praktijk, die eerder al hebben laten zien dat ze bereid zijn mee te denken en met oplossingen te komen.

Aan Van Essen zou ik dan ook willen zeggen: de bevolking kan niet zonder de boeren die ons dagelijks van voedsel voorzien. Steek een helpende hand uit, praat met hen, luister naar hun zorgen, maak bindende afspraken en kom die afspraken na. Alleen dan kunnen boeren hun werk blijven doen, en kunnen wij blijven rekenen op een gevulde eettafel.

© John Kukken, 2026 — alle rechten voorbehouden.