Waarom het kabinet-Jetten terrein verliest

 

Een tijdje geleden won D66 de Tweede Kamerverkiezingen, waardoor de partij een nieuw kabinet mocht vormen. Nederland was toe aan verandering, maar wat is daar tot nu toe van terechtgekomen? Vooralsnog niets.

Na de verkiezingen dacht ik dat er eindelijk écht iets zou veranderen in het politieke klimaat. De VVD was na jaren niet langer de grootste partij, en het CDA kwam opvallend sterk naar voren. Die partij liet duidelijk merken dat ze graag wilde meedoen aan de onderhandelingen, omdat verandering volgens hen noodzakelijk was.

De onderhandelingen tussen D66, VVD en CDA verliepen niet zonder horten of stoten, maar uiteindelijk lag er een regeerakkoord en hadden we weer een kabinet. Ze gingen ‘voortvarend’ van start, maar kondigden tegelijkertijd aan dat het eigen risico fors omhoog moet. Dat leidde tot stevige weerstand in de Eerste Kamer, maar het kabinet-Jetten drukte het toch door. In 2027 wordt het eigen risico 70 euro duurder — en daar blijft het niet bij.

Er wordt zelfs gezegd dat het eigen risico in de komende jaren kan oplopen tot 520 euro. Dat is een bedrag dat we ons nu nauwelijks kunnen voorstellen, maar volgens het kabinet is het noodzakelijk om de zorgkosten betaalbaar te houden.

Dat wringt — bij de bevolking én in de politiek. De Eerste Kamer probeert de plannen tegen te houden, en volgens mij is dit ook dé reden dat het kabinet-Jetten steeds minder populair is.

In een eerdere column noemde ik het kabinet-Jetten al ‘kabinet-Jatten’. Daar neem ik niets van terug. De verhoging van het eigen risico raakt namelijk twee groepen:

1. mensen die nu al moeite hebben om de 385 euro te betalen,

2. belastingbetalers die de verhoging van de zorgtoeslag mogen financieren.

We worden dus allemaal geraakt op de plek waar het pijn doet: de portemonnee. En dat komt bovenop de steeds verder stijgende boodschappenprijzen.

Als het kabinet-Jetten zichzelf nog wil redden, zouden ze er goed aan doen het eigen risico te laten zoals het is: 385 euro, geen cent meer. Doen ze dat, dan is het nog enigszins te verdedigen. Doen ze dat niet, dan zie ik het somber in en verwacht ik dat we binnen een jaar opnieuw naar de stembus mogen — om te stemmen op partijen die het eigen risico níét willen verhogen.

Ik denk daarbij vooral aan Progressief Nederland (PRO), dat in een van de debatten duidelijk maakte dat het kabinet van het eigen risico af moet blijven. Ik hoop dat partijleider Jesse Klaver daarin iets kan betekenen, want in de andere, voornamelijk rechtse partijen heb ik weinig tot geen vertrouwen. Net zoals ik geen vertrouwen meer heb in D66, dat in de verkiezingscampagne zei dat het wél kan, terwijl nu duidelijk is dat het níét kan — zeker niet over de rug van mensen die al moeite hebben om 385 euro te betalen, en evenmin over de rug van belastingbetalers die de hogere zorgtoeslag moeten ophoesten.

© John Kukken, 2026, alle rechten voorbehouden.