Telefoonverslaving: de stille epidemie in onze broekzak

Ik sta erom bekend dat ik niet iemand ben die voortdurend met zijn telefoon bezig is. Wat dat betreft heb ik dus geen telefoonverslaving, terwijl ik weet dat er genoeg mensen zijn die daar wél mee kampen.

De telefoon is een handig apparaat, tegenwoordig eigenlijk een mini‑computer. We kunnen ermee bellen, apps gebruiken, internetten, video’s maken, fotograferen, muziek luisteren, films casten en sms’jes versturen. En dat is nog maar een kleine greep uit de mogelijkheden.

Zelf telefoneer ik af en toe, bezoek ik geregeld een app, maak ik soms een paar foto’s en cast ik muziek naar mijn tv. Dat is het wel zo’n beetje. Het grootste deel van de dag ligt mijn telefoon aan de oplader, en kijk ik er niet naar om.

Maar er zijn mensen die de hele dag met hun telefoon in de weer zijn. Daardoor krijg ik het idee dat ze er niet goed mee omgaan. Dat kan ik verkeerd zien, maar dat gevoel heb ik echt.

De mensen die het betreft zeggen vaak dat het allemaal wel meevalt, maar dat valt het niet. Telefoonverslaving is een verslaving die we serieus moeten nemen. Waarom? Omdat je, als je de hele dag met je telefoon bezig bent, in je eigen digitale wereldje belandt. Op een gegeven moment heb je geen benul meer van wat er om je heen gebeurt. Dat hoeft geen probleem te zijn als het een keer gebeurt, maar als het structureel wordt, heb je toch echt een serieuze verslaving te pakken.

Daarnaast gebruiken veel mensen hun telefoon tijdens het autorijden of fietsen, tegen beter weten in. Daardoor ontbreekt de aandacht voor het verkeer, soms met zeer nare gevolgen.

Een telefoon stuurt namelijk voortdurend prikkels naar ons brein. Soms gaat het om meer dan 120.000 prikkels per dag. Dat is een enorm aantal, en lang niet iedereen kan dat verwerken. Die prikkels kunnen soms stimulerend werken, maar meestal hebben ze het tegenovergestelde effect: ze maken ons gevoeliger, kwetsbaarder en uiteindelijk raken we erdoor overbelast.

Waar kan die schade uit bestaan? Bijvoorbeeld sociaal isolement. We denken dat we contacten hebben, maar die zijn vaak virtueel — en dus niet echt. Dat kan ervoor zorgen dat mensen zich eenzaam gaan voelen, terwijl ze dat niet hoeven te zijn als ze fysieke contacten zouden aangaan. Volgens mij kan het er zelfs toe leiden dat mensen op een gegeven moment geen echte contacten meer durven aangaan, omdat de telefoon hen een ‘veilig’ gevoel geeft.

Maar dat is een utopie. Een telefoon geeft geen veiligheid. Het vergroot juist het sociale isolement, waardoor mensen steeds meer van elkaar vervreemden en zich alleen maar eenzamer gaan voelen.

Slotsom: de telefoon brengt ons veel, maar haalt soms ook het slechtste in ons naar boven — van iemand digitaal aan de schandpaal nagelen tot ongelukken met dodelijke afloop. Dat zou een enorme rode vlag moeten zijn, maar die wordt helaas vaak over het hoofd gezien. Daarom moeten we telefoonverslaving erkennen en aanpakken, desnoods met professionele hulp. Dat is naar mijn mening de enige manier om ervan af te komen.

© John Kukken, 2026, alle rechten voorbehouden.