Waarom verplicht stemmen geen oplossing is, maar referenda wel

 

Er zijn steeds meer mensen die pleiten voor een stemplicht. Maar ik vraag me in alle openheid af of dat werkelijk gaat werken.

Met het lage opkomstpercentage van vier jaar geleden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in gedachten, klinkt nu steeds vaker de roep om verplicht stemmen. Toch zie ik dat eerlijk gezegd niet zitten. We wonen in een democratisch land waarin mensen zélf bepalen of ze gaan stemmen of niet. Ook níet stemmen is een democratisch recht.

Zelf breng ik al jaren geen stem meer uit, omdat ik me door de politiek niet gehoord voel. Als mijn eisen buitensporig zouden zijn, kon ik dat nog begrijpen. Maar de punten die ik belangrijk vind, zijn naar mijn mening juist heel logisch.

Zo ben ik bijvoorbeeld een groot voorstander van het opnieuw invoeren van het referendum over belangrijke beslissingen in politiek Den Haag. Politici zijn namelijk niet de baas — dat zijn de kiesgerechtigden van Nederland.

Toch wordt een verzoek om een referendum keer op keer afgewezen. Daardoor krijgen steeds meer Nederlanders het gevoel dat hun stem er niet toe doet. Politici zeggen dan dat we dat verkeerd zien, maar door referenda af te wijzen, bevestigen ze volgens mij juist het tegenovergestelde.

Door ons zitten zij in het pluche. Daarom hebben wij het volste recht om ons uit te spreken tegen besluiten van politici. Dat hoort óók bij democratie. Politici zijn volksvertegenwoordigers die naar het volk moeten luisteren, niet andersom.

Vaak hoor ik dat politici wél naar het volk luisteren. Maar telkens wanneer ik dat hoor, vraag ik me af hoe het dan kan dat er steeds maatregelen worden opgelegd zonder dat daar een referendum aan voorafgaat. Doen ze dat omdat ze denken dat ze ons ermee helpen, of komt het doordat ze — zo lijkt het — allemaal een eigen agenda hebben?

Persoonlijk denk ik het laatste. Er gaat geen dag voorbij zonder dat er in Den Haag een besluit wordt genomen dat ons allemaal raakt op een manier die we liever niet zien. Dat wekt bij veel mensen, waaronder ikzelf, weerzin op. Het vertrouwen in de Nederlandse politiek raakt daardoor steeds verder beschadigd.

En dat is helemaal niet moeilijk te voorkomen. De politiek moet openstaan voor het organiseren van referenda, zodat zij als het ware gedwongen wordt naar de wil van het volk te luisteren. Daarnaast moet de politiek ook daadwerkelijk iets doen met de uitkomst van die referenda. Alleen dan krijgt het volk het gevoel dat er écht naar hen wordt geluisterd.

Het is maar een suggestie, maar wel een die politici zich in de oren moeten knopen: de kiesgerechtigden zijn de baas in dit land, niet de politici die in Den Haag in het pluche zitten.

© John Kukken, 2026, alle rechten voorbehouden.



Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Loslaten is ook liefde

  Een paar weken geleden werden Annemarie en ik uitgenodigd voor een feest. Dat op zich was niet vreemd, maar dit keer ging het niet om een verjaardag of bruiloft. Het feest stond in het teken van iets wat je maar zelden ziet: het 25-jarig jubileum van een scheiding. Toen we de handgeschreven uitnodiging lazen, moesten we glimlachen. We kenden Corry en Henk goed. Twee mensen die ooit voor elkaar in de wieg leken gelegd, maar uiteindelijk toch niet bij elkaar bleken te passen. Corry — door intimi Cor genoemd — was destijds een prachtige vrouw, vol levenslust. Ze bewoog bijna voortdurend, maar altijd met een rust die anderen geruststelde. Ze voerde het huishouden met een flair die je zelden ziet, alsof alles haar moeiteloos afging. En ze was bovendien stapelverliefd op Henk, de man van haar dromen. Henk was in die tijd een redelijk succesvolle zakenman die kleding inkocht voor een grote Nederlandse winkelketen. Hij had talloze hobby’s: voetballen, kaarten, tekenen, en vooral omga...
Meer lezen

Het briefje dat me stil kreeg

  Tijdens mijn vrijwilligerswerk in een ouderenverzorgingshuis in Enschede bezoek ik mensen die zich soms een beetje eenzaam voelen. Daar heb ik in eerdere columns al over geschreven, maar vandaag wil ik iets meer vertellen over één van hen. Het gaat om een vrouw van honderd jaar, in alle opzichten een dame. Ik ben altijd welkom bij haar, en ik bezoek haar dan ook graag. Telkens als ik een uurtje bij haar zit, heeft ze wel iets te vertellen. Daarna vertrek ik met een glimlach — en eerlijk gezegd ook met een beetje tegenzin — want ze straalt een blijdschap uit die je zelden ziet. Maar haar leven is niet altijd over rozen gegaan. Haar vader had een hoge functie bij een opvanghuis voor jongens, waardoor het gezin een goed inkomen had en zij een fijne jeugd kende. Dat veranderde abrupt toen hij overleed. Het inkomen viel grotendeels weg, en het gezin moest rondkomen van een weduwe-uitkering. Constance — zo heet de inmiddels honderdjarige vrouw — besloot werk te zoeken. Ze vond een o...
Meer lezen

AI mag veel, maar geen presentator spelen

  Het vorig jaar wegbezuinigde programma Kids Top 20 beleeft zijn comeback op TikTok. Dat doet het programma met presentatrice Jess. Maar Jess bestaat niet — ze is een AI‑creatie, zo nep als nep maar nep kan zijn. Laat ik één ding duidelijk maken: ik heb niets tegen het gebruik van AI, want ik maak er zelf ook gebruik van. Het is bovendien een publiek geheim dat de meeste columnisten dat doen, dus op dat gebied ben ik zeker geen uitzondering. Dat AI tegenwoordig voor allerlei doeleinden wordt ingezet, is al lang bekend. Zo kijk ik op YouTube regelmatig naar de video’s van Marit van der Meer, een analytica die wereldgebeurtenissen helder en begrijpelijk uitlegt. Als ik naar haar video’s kijk, hoor ik de stem van de echte Marit, maar zie ik een door AI gegenereerde versie van haar. Dat komt wat statisch over. Op zich is daar niets mis mee — het gaat tenslotte om de informatie — maar jammer vind ik het wel, want het kan naar mijn mening anders, en misschien zelfs móét. Wat dat be...
Meer lezen