Een verloren Rembrandt, Terug in het Licht

Het Rijksmuseum heeft er een Rembrandt bij. Het gaat om Het visioen van Zacharias in de tempel uit 1633. Diepgaand onderzoek heeft uitgewezen dat het werk daadwerkelijk is geschilderd door Rembrandt van Rijn.

Het schilderij bevond zich al die tijd in privébezit. De huidige eigenaar kocht het in 1961. Een jaar eerder werd het nog afgedaan als ‘niet van Rembrandt’. Daarna bleef nieuw onderzoek uit — tot de eigenaar twee jaar geleden contact opnam met het Rijksmuseum. Dat bleek het begin van een herwaardering.

Ik ben een groot kunstliefhebber en ken verschillende werken van Rembrandt. Denk aan De Nachtwacht, Het Joodse Bruidje, Portret van een oude vrouw en De anatomische les van Nicolaes Tulp. Ik kijk er met veel plezier naar, net zoals naar zijn vele zelfportretten, tekeningen en etsen.

Juist die zelfportretten geven een fascinerend inkijkje in zijn ontwikkeling als kunstenaar. Wie zijn tekeningen en etsen aandachtig bekijkt, ziet bovendien zijn uitzonderlijke oog voor detail.

Een bekend voorbeeld is zijn tekening van een leeuw. Veel van zijn voorgangers hadden nooit een echte leeuw gezien en baseerden zich op fantasie, met anatomisch weinig overtuigende resultaten. Rembrandt daarentegen observeerde het dier in werkelijkheid en legde het vast met een kop die klopt — woest en gracieus tegelijk.

En nu is er dus een nieuw (herontdekt) werk bij gekomen. Wat zien we op het schilderij? Zacharias in de tempel, op het moment dat hij een visioen krijgt: ondanks zijn hoge leeftijd zal hij een zoon krijgen — Johannes de Doper. In zijn linkerhand houdt hij de Thora, verdiept in de tekst.

Opvallend is vooral het krachtige clair-obscur, het spel van licht en donker dat Rembrandt in veel van zijn werken toepaste. In dit schilderij is dat effect nadrukkelijk aanwezig en versterkt het de dramatiek van het moment.

De huidige eigenaar heeft besloten het werk langdurig in bruikleen te geven aan het Rijksmuseum. Vanaf 4 maart is het daar te bewonderen.

© John Kukken, 2026, alle rechten voorbehouden.



 

Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Loslaten is ook liefde

  Een paar weken geleden werden Annemarie en ik uitgenodigd voor een feest. Dat op zich was niet vreemd, maar dit keer ging het niet om een verjaardag of bruiloft. Het feest stond in het teken van iets wat je maar zelden ziet: het 25-jarig jubileum van een scheiding. Toen we de handgeschreven uitnodiging lazen, moesten we glimlachen. We kenden Corry en Henk goed. Twee mensen die ooit voor elkaar in de wieg leken gelegd, maar uiteindelijk toch niet bij elkaar bleken te passen. Corry — door intimi Cor genoemd — was destijds een prachtige vrouw, vol levenslust. Ze bewoog bijna voortdurend, maar altijd met een rust die anderen geruststelde. Ze voerde het huishouden met een flair die je zelden ziet, alsof alles haar moeiteloos afging. En ze was bovendien stapelverliefd op Henk, de man van haar dromen. Henk was in die tijd een redelijk succesvolle zakenman die kleding inkocht voor een grote Nederlandse winkelketen. Hij had talloze hobby’s: voetballen, kaarten, tekenen, en vooral omga...
Meer lezen

Het briefje dat me stil kreeg

  Tijdens mijn vrijwilligerswerk in een ouderenverzorgingshuis in Enschede bezoek ik mensen die zich soms een beetje eenzaam voelen. Daar heb ik in eerdere columns al over geschreven, maar vandaag wil ik iets meer vertellen over één van hen. Het gaat om een vrouw van honderd jaar, in alle opzichten een dame. Ik ben altijd welkom bij haar, en ik bezoek haar dan ook graag. Telkens als ik een uurtje bij haar zit, heeft ze wel iets te vertellen. Daarna vertrek ik met een glimlach — en eerlijk gezegd ook met een beetje tegenzin — want ze straalt een blijdschap uit die je zelden ziet. Maar haar leven is niet altijd over rozen gegaan. Haar vader had een hoge functie bij een opvanghuis voor jongens, waardoor het gezin een goed inkomen had en zij een fijne jeugd kende. Dat veranderde abrupt toen hij overleed. Het inkomen viel grotendeels weg, en het gezin moest rondkomen van een weduwe-uitkering. Constance — zo heet de inmiddels honderdjarige vrouw — besloot werk te zoeken. Ze vond een o...
Meer lezen

AI mag veel, maar geen presentator spelen

  Het vorig jaar wegbezuinigde programma Kids Top 20 beleeft zijn comeback op TikTok. Dat doet het programma met presentatrice Jess. Maar Jess bestaat niet — ze is een AI‑creatie, zo nep als nep maar nep kan zijn. Laat ik één ding duidelijk maken: ik heb niets tegen het gebruik van AI, want ik maak er zelf ook gebruik van. Het is bovendien een publiek geheim dat de meeste columnisten dat doen, dus op dat gebied ben ik zeker geen uitzondering. Dat AI tegenwoordig voor allerlei doeleinden wordt ingezet, is al lang bekend. Zo kijk ik op YouTube regelmatig naar de video’s van Marit van der Meer, een analytica die wereldgebeurtenissen helder en begrijpelijk uitlegt. Als ik naar haar video’s kijk, hoor ik de stem van de echte Marit, maar zie ik een door AI gegenereerde versie van haar. Dat komt wat statisch over. Op zich is daar niets mis mee — het gaat tenslotte om de informatie — maar jammer vind ik het wel, want het kan naar mijn mening anders, en misschien zelfs móét. Wat dat be...
Meer lezen