De Ongemakkelijke Vraag: Terug naar Groningen?

 

Ooit lag in de provincie Groningen het grootste gasveld van Europa: het Groningen gas field. Sinds de jaren vijftig hebben we daar dankbaar gebruik van gemaakt. De welvaart stroomde het land in, terwijl de Groningers met de gevolgen bleven zitten. Aardbevingen, schade, onzekerheid. Uiteindelijk ging de kraan dicht.

Sindsdien proberen politici ons gerust te stellen: de gasvoorraden zijn op peil, er is geen reden tot zorg. Maar de werkelijkheid lijkt een stuk minder geruststellend. De voorraden zijn al geruime tijd krap. Wie een krappe voorraad heeft, weet dat één onvoorziene gebeurtenis genoeg is om echt in de problemen te komen.

En die onvoorziene gebeurtenissen dienen zich aan. Door geopolitieke spanningen – denk aan de verhoudingen tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran – staat de internationale energiemarkt onder druk. Minder aanbod betekent hogere prijzen. Vooral huishoudens met een flexibel contract voelen dat als eerste. Honderdduizenden Nederlanders lopen daarmee direct risico op fors hogere maandlasten.

Dan hoor je: “We verwarmen toch gewoon elektrisch?” Een geruststellende gedachte, ware het niet dat ook voor de opwekking van elektriciteit nog altijd gas nodig is. De energietransitie is in volle gang, maar we zijn er nog niet.

Hoe je het ook wendt of keert: voorraden moeten worden aangevuld. Dat betekent inkopen tegen prijzen die we liever niet betalen. Vloeibaar gas uit de Verenigde Staten, pijpleidinggas uit Noorwegen, LNG uit Qatar — het helpt, maar het maakt ons afhankelijk van een wereld die allesbehalve stabiel is.

En dan komt de vraag die niemand graag stelt: moeten we Groningen heropenen?

Normaal gesproken ben ik daar geen voorstander van. De schade en het leed zijn te groot geweest om lichtvaardig over te doen. Maar als de keuze straks ligt tussen principiële standvastigheid en een land dat zijn energievoorziening niet op orde heeft, wordt het debat ongemakkelijker.

Ik begrijp de organisaties die zeggen dat we niet terug moeten naar het oude model. Dat we moeten zoeken naar alternatieven. Maar welke dan, en op welke termijn? Zonnepanelen en windmolens zijn prachtig, maar ze leveren niet altijd wanneer wij dat willen. Opslagtechnologie staat nog in de kinderschoenen. Kernenergie is een project van de lange adem.

Als de nood werkelijk aan de man komt, blijft er misschien maar één optie over: opnieuw naar Groningen kijken. Dat zal bij veel Nederlanders – en zeker bij de Groningers – op fel verzet stuiten. Begrijpelijk. Maar energiezekerheid is geen luxe. Het is een basisvoorwaarde voor een moderne samenleving.

Het zal geld kosten. Het zal politieke moed vragen. En het zal pijn doen. Maar een bijna lege gasvoorraad negeren omdat het debat ongemakkelijk is, lijkt me geen verstandig alternatief.

Soms is goed bestuur niet kiezen tussen goed en fout, maar tussen slecht en slechter.

© John Kukken, 2026, alle rechten voorbehouden.

---