Wachten op 'it giet oan'

Er zijn nog steeds mensen die erin geloven dat er ooit weer een Elfstedentocht komt. Maar hoe groot is die kans eigenlijk? Volgens Suzanne Hulscher is die kans er wel, maar dan misschien pas in 2060.

Laat ik meteen maar met de deur in huis vallen: ik heb helemaal niets met schaatsen. Ik kan het wel — op Friese doorlopers — maar het kan me gestolen worden. Schaatswedstrijden laat ik aan me voorbijgaan, bekende mensen uit de schaatswereld zijn vreemdelingen voor mij en een ijsbaan staat steevast niet op mijn bezoeklijst.

En toch… wanneer ik op YouTube oude beelden van een Elfstedentocht voorbij zie komen, kan ik het niet laten om even te blijven hangen. Want de Elfstedentocht is een evenement met een zeer rijke geschiedenis. Bovendien is het veel meer dan het afleggen van een grote afstand over het ijs. Het is een evenement van afzien en doorzetten, van blijdschap en teleurstelling, van euforie en verdriet.

Ook de hele entourage eromheen is een evenement op zich. De zingende mensen die de tocht der tochten in de kou gadeslaan, het bruggetje bij Bartlehiem, de heldhaftige verhalen over de Hel van ’63 die blijven rondzingen, de kommen snert die van hand tot hand gaan — en namen als Reinier Paping en Evert van Benthem doen zelfs bij mij een paar belletjes rinkelen.

Ik herinner me nog goed dat mijn ouders in 1985 koste wat kost naar de live-uitzending van de Elfstedentocht wilden kijken. De televisie ging aan, een warme kop koffie werd ingeschonken en huishoudelijke werkzaamheden werden resoluut aan de kant geschoven. Alles maakte plaats voor de Elfstedentocht.

We genoten ervan, ieder op onze eigen manier. Mijn stiefvader bewonderde vooral de bereidheid van de deelnemers om die lange afstand af te leggen voor een Elfstedenkruisje. Mijn moeder was gefascineerd door de sfeer die de tocht liet zien. Mijn zus had vooral oog voor het aantal BN’ers dat destijds meedeed. En ik? Ik was vooral geïnteresseerd in de berichtgeving van de NOS, en dan met name in het commentaar van Mart Smeets — de man die volgens mij toen alles van schaatsen wist.

De Elfstedentocht van dat jaar werd gewonnen door Evert van Benthem. Ik dacht toen dat hij een roemrijke schaatscarrière tegemoet ging, maar hij hield zich liever op de achtergrond, waardoor die carrière er uiteindelijk niet kwam.

Nu is er dus iemand die zegt dat de Elfstedentocht op den duur misschien weer terugkeert. Aan de ene kant hoop ik dat ze gelijk krijgt, aan de andere kant vrees ik dat de klimaatverandering roet in het eten gooit. De aarde warmt steeds verder op, waardoor de kans bestaat dat we schaatsen straks alleen nog in een museum zien.

Ondanks de uitspraak van Suzanne Hulscher dat de Elfstedentocht misschien in 2060 weer verreden kan worden, acht ik die kans dan ook vrij klein. Maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Misschien bestaat de kans tóch dat iemand in de verre toekomst de woorden ‘it giet oan’ uitspreekt en daarmee de Elfstedentocht aankondigt.

Dat hoop ik van harte voor alle schaatsliefhebbers.
Maar eerlijk is eerlijk: voor mij hoeft het eigenlijk niet.

© John Kukken – alle rechten voorbehouden

---