De soundtrack van verandering

Als muziekliefhebber luister ik graag naar een breed scala aan muziekgenres, waaronder de golden oldies, in de volksmond ook wel gouwe ouwe genoemd. Tijdens het schrijven van deze column klinkt het lied My broken souvenirs van Pussycat uit mijn speakers, maar waarom luister ik graag naar de gouwe ouwe, oftewel de golden oldies?

Persoonlijk denk ik dat het iets met nostalgie te maken heeft, het denken aan de tijden die, naar men vaak zegt, beter waren dan de tegenwoordige tijd. Met dat laatste heb ik wel een beetje moeite, want die tijden waren in vele gevallen echt niet veel beter, eerder een beetje slechter. Wat de nostalgie betreft ben ik een stuk positiever, want hoewel de jaren zestig met name op politiek gebied niet bepaald goed waren, leverde dat decennium op muzikaal gebied juist in de vorm van vernieuwing heel veel op.

Wat mij betreft begon het allemaal met The Beatles die met hun song She Loves You de hitlijsten bestormden. Echt rebels klonk het zeker niet, maar het gaf wél aan dat er een verandering op komst was. De oudere garde werd licht aan de kant geschoven waardoor er meer ruimte voor de teenagers ontstond. De legendarische radiomaker Herman Stok presenteerde het radioprogramma Tijd Voor Teenagers, en presenteerde op televisie ook verschillende programma’s waaronder Top of Flop.

Het was toentertijd heel gewoon dat de panelleden van dat programma tijdens een uitzending voor de draaiende camera’s een sigaret rookten, iets wat tegenwoordig echt niet meer kan. Maar toen was roken de norm waardoor bijna iedereen het deed.

The Beatles waren dus niet echt rebels, maar ze zetten wel een koers in die door vele bands van toen gevolgd werd, het was de koers naar vernieuwing die ook The Rolling Stones niet onberoerd liet. Zij gingen echter veel verder dan The Beatles. Dat bleek wel toen de song I Can’t Get No Satisfaction uit werd gebracht. Alleen al de intro van die song werd toentertijd als zeer rebels gezien, en dan heb ik het nog niet eens over de tekst.

In 1970 hielden The Beatles het voor gezien, maar The Rolling Stones gingen door met het produceren van songs waar de rebelsheid een grote rol in vertolkte. Hierdoor werd de band in die tijd als zeer decadent gezien, terwijl ze dat naar mijn mening in werkelijkheid niet waren. Het enige wat ze in die tijd deden was een reputatie ophouden en de vernieuwing in de muziek verder door ontwikkelen.

In de jaren zeventig leek de muziek een beetje gezapiger te worden, want Donnie Osmond zong zijn lied Puppy Love dan wel de hitlijsten in, maar werd al snel overklast door bands als Led Zeppelin, Deep Purple, Black Sabbath en wat later door T-Rex en The Sweet. Led Zeppelin kwam met het nummer Whole Lotta Love, een stevig rocknummer met een nu legendarische gitaarsolo erin, in de hitlijsten terecht waardoor het eens te meer duidelijk werd dat de vernieuwing nog steeds gaande was. De band Deep Purple presenteerde het nummer Smoke on The Water, waardoor de vernieuwing een structuur kreeg die dan wel melodieus klonk, maar aan stevigheid won.

Met Black Sabbath werd echter een nog steviger fundament gelegd. Zij kwamen met het nummer Paranoid in de hitlijsten terecht waardoor een nieuw muziekgenre het levenslicht zag, de zwaar klinkende hardrock muziek, het muziekgenre dat in de jaren tachtig de titel heavy metal kreeg.

Dat heeft de band veel lof maar ook veel kritiek opgeleverd. Het muziekgenre dat ze ten gehore brachten zou wegwerpmuziek zijn, en het zou slecht voor de jeugd zijn. Daar ben ik het als muziekliefhebber niet mee eens, want er zijn tegenwoordig veel heavy metalbands die Black Sabbath als de grondleggers van het genre zien. En wat is slecht voor de jeugd? Wie het weet, mag het zeggen.

Conclusie: de vernieuwing in de muziek is er altijd al geweest, ook in de decennia vóór de jaren zestig, maar het waren de jaren zestig waarin het voet aan aarde kreeg, waardoor het zich door ontwikkelde tot de muziek die we heden ten dage kennen.

Copyright, John Kukken, 2026, alle rechten voorbehouden.