Waar Portretten Beginnen te Spreken

 

Ik schep er niet graag over op, maar ik ben een redelijk goede tekenaar die voornamelijk portretten en tronies tekent. Wat tronies betreft in het Meisje Met de Parel van Johannes Vermeer toch wel mijn favoriet daar het volgens mij een stil verlangen weergeeft. Maar wat maakt een portret of tronie nou eigenlijk goed? Is het de interpretatie van een persoon die het weergeeft? Is het het idee dat erachter zit? Of is het het karakter van de geportretteerde persoon die er de boventoon in voert?

Elk portret of tronie heeft een eigen karakter dat wordt weergegeven door kleurgebruik, tekentechniek en een al dan niet losse aanwezigheid van interpretatie van de tekenaar.

Wat dat laatste betreft ben ik een persoon die er tijdens het maken van een portret behoorlijk op los fantaseert, waardoor het zomaar kan zijn dat ik een achtergrond teken die er helemaal niet is. Maakt dat een portret minder fascinerend? Naar mijn mening niet, want een eigen interpretatie voegt volgens mij iets toe, waardoor ik van mening ben dat het juist een meerwaarde aan een portret geeft.

Ik ben daar zeker de enige niet in want er zijn vele tekenaars die zich eraan bezondigen, want het brengt ook een soort van vrijheid met zich mee voor de tekenaar die zich niet in een bepaald hoekje van de tekenkunst wil laten drukken.

Nou zijn er mensen die aan me zeggen dat ik zo precies mogelijk moet tekenen tekenen om het karakter van een geportretteerd persoon zo goed mogelijk te vangen. Dat klopt voor een deel wel, maar als ik een portret maak probeer ik me zo goed mogelijk in de geportretteerde persoon te verdiepen. Ik praat met de persoon, stel vragen, kijk goed, waardoor ik vaak verscholen karaktertrekken waarneem.

Hierdoor ben ik in staat om een persoon te tekenen die haar of zijn bekenden en geliefden eigenlijk niet zo goed kennen. Dat levert weleens stof tot discussie op waardoor het een en ander soms afgekeurd wordt. Dat vind ik dan wel jammer, maar het is uiteindelijk de geportretteerde die beslist waardoor ik niet anders kan doen dan me erbij neerleggen.

Wat u hieruit op kunt maken is dat het karakter van een geportretteerde tot op zekere hoogte bij mij de boven toon voert, want ik ben er niet de persoon naar die zich aan een bepaald stramien houdt.

Met andere woorden: ik blijf interpreteren, ik blijf improviseren, ik blijf denkbeeldige achtergronden tekenen, ik blijf mijn voorstellingsvermogen uitdagen. Dat stelt mij in de gelegenheid om mezelf op het gebied van de tekenkunst te blijven ontdekken, want een goed portret is alleen maar goed als de tekenaar zich er zelf een beetje in herkent.

Copyright, John Kukken, 2025, alle rechten voorbehouden