Moerdijk en het litteken van vooruitgang

 

Wat betekent het als je dorp, je thuis, je bakermat, langzaam wordt opgeofferd aan de groeiende industrie? Dat is een vraag die de bewoners van Moerdijk al een tijd hebben. Ik vernam het nieuws gisteravond, waardoor ik even met mijn ogen knipperde, want ik zag mensen die aangeslagen, vol ongeloof en relatief emotioneel reageerden, maar ik zag ook mensen die het nieuws gelaten over zich heen lieten komen.

Het hing al een tijdje in de lucht dat Moerdijk op den duur plaats zal moeten maken voor de groeiende industrie. Om die reden vroeg ik me af of er in het verleden dorpen zijn geweest die om dezelfde reden verdwenen.

Ik ging er navraag naar doen, en wat bleek, in het verleden zijn er inderdaad dorpen geweest die plaats moesten maken voor de groeiende industrie. Dat waren de dorpen Weiwerd, een dorp dat vlakbij Delfzijl lag, Heveskes, een dorp dat in de provincie Groningen lag en Oterdum, een dorp dat eveneens in de provincie Groningen lag. Nu zijn er mensen die zeggen ‘ach, het waren maar drie dorpen’, maar je zal er maar geboren en getogen zijn.

Feit is dat het verdwijnen van dorpen ten behoeve van de industrie in Nederland zeldzaam is. Veel dorpen verdwenen in de afgelopen 1000 jaar eerder door overstromingen of door verstedelijking.

Maar het is helaas ook een feit dat de voorbeelden in Groningen aantonen dat industriële expansie ook gemeenschappen kan uitwissen. Daar heb ik toch wel grote moeite mee, want mensen zijn erin geboren en getogen, hebben er een leven opgebouwd, zijn er vriendschappen aangegaan, hebben er dierbaren verloren, hebben er kinderen ter wereld gebracht en opgevoed, hebben er elkaar als geen ander leren kennen en waarderen.

Er zijn mensen die zeggen dat de industriële expansie iets is waar we niet omheen kunnen daar we het in de toekomst nodig zullen hebben, maar hoe leg je dat uit aan de mensen die door de industriële expansie hun huis, hun bakermat, hun geboortegrond dreigen te verliezen? Hoe en vooral waar worden die mensen gehuisvest als de verdwijning van Moerdijk een feit is, en kunnen ze wel op de nieuwe plek waar ze komen te wonen goed aarden?

Ik ben er heel eerlijk in als ik zeg dat ik geen antwoord op die vragen kan geven daar ik het niet aan de lijve heb ondervonden, maar ik weet heel diep van binnen wel dat het een zeer diep litteken bij vele Moerdijkers achter zal laten als de verdwijning van hun dorp een feit is, waardoor er hoe dan ook een spanningsveld zal ontstaan tussen de inwoners van Moerdijk en de mensen die over de verdwijning van Moerdijk beslissen.

Om die reden wens ik beide kampen alle wijsheid toe, want die zullen ze zeker nodig hebben om het een en ander in goede banen te leiden, als die er al is.

Met andere woorden: machines kunnen groeien, maar wortels van mensen zijn niet zomaar te verplaatsen daar ze met hun geboortegrond verankerd zijn.