Een rasechte Twent spreekt: dialect als erfgoed

 

Ik ben een rasechte Twent en daar ben ik trots op. Ik spreek het Twentse dialect, maar ik moet eerlijk toegeven dat ik er niet echt goed in ben. Desondanks ben ik ervan overtuigd dat het Twentse dialect, net als alle andere dialecten, bewaard moet blijven, want het is het dialect van mijn geboortegrond.

Er zijn mensen die zich afvragen waar de Nederlandse taal uit voort komt. Daar kan ik een duidelijk antwoord op geven. De Nederlandse taal komt voort uit de dialecten die in ons land gesproken worden. Om het ontstaan ervan te rangschikken heb ik met behulp van Copilot een kort lijstje gemaakt waardoor u precies kunt zien uit welke dialecten de Nederlandse taal ontstaan is.

Oudnederfrankisch: (ca. 800-1150) Rond het jaar 500 ontstond er een verzameling dialecten binnen het West-Germaanse taalgebied. Er werd toentertijd nauwelijks in het Nederlands geschreven – Latijn was dominant. De oudste Nederlandse teksten zijn dan ook in het dialect geschreven.

Middelnederlands (ca, 1150-1500): In deze periode ontstonden regionale schrijftalen, zoals het Vlaams, Brabants, Hollands en Limburgs. Er was nog steeds geen standaardtaal, maar deze dialecten vormden de bouwstenen voor wat later het Nederlands zou worden.

Nieuwnederlands (vanaf ca. 1550): Onder grote invloed van de boekdrukkunst, religieuze hervormingen en politieke eenwording ontstond een behoefte aan een uniforme schrijftaal. Vooral het Brabants en het Hollands kregen veel invloed op de standaardtaal. Het Limburgs en Nedersaksisch speelden een kleinere rol.

Dialecten vandaag

Hoewel het standaardnederlands nu dominant is, leven dialecten nog steeds voort – zeker in Twente, de streek waarin ik geboren en getogen ben en woon. De dialecten dragen bij aan de culturele identiteit en lokale verbondenheid, en soms roepen ze ook discussie op over authenticiteit en representatie in de media.

Zoals ik in de introductie van deze column al schreef ben ik een rasechte Twent, en dat ik daar trots op ben, want Twente is een prachtige streek die de natuur in al zijn glorie laat zien.

Neem nou bijvoorbeeld landgoed Twickel. Ik ben er ooit naar toegegaan om daar op een baan in de groenverzorging te solliciteren. Ik kreeg de baan niet, maar kreeg wel de kans om de prachtige natuur aldaar als het ware in mij op te slaan, waardoor ik het landgoed Twickel nu de Parel van Twente noem.

Dan nog even iets over de Twentse mensen: ze kijken met een nuchtere blik naar zaken, zijn recht door zee, maar zijn juist daardoor ook eerlijk en oprecht. Dat waardeer ik nog wel het meest aan mijn streek- en dialectgenoten.

Helaas is het zo dat dialecten steeds minder gesproken worden, waardoor ik het jammer vind dat daardoor een verschraling in verschillende Nederlandse culturen plaatsvindt. Om dat tegen te gaan zijn er verschillende projecten opgezet om de jongeren meer bij de dialecten te betrekken. Ik hoop dat die projecten bij hen aan zullen slaan, daar de dialecten de voedingsbodem van onze huidige taal vormen.