De stress bij onze kinderen

 

In het midden van de jaren 90 heb ik als conciërge bij de Vrije School in Enschede gewerkt. Dat was een prettige baan waardoor ik veel met de kinderen sprak over de meest verschillende dingen. Hierdoor zag en hoorde ik hoe slim ze waren en hoe ze naar de wereld keken waardoor ik de gesprekken die ik met hen voerde steeds leuker begon te vinden.

Hanae was een van hen. Ze had een Nederlandse moeder en een Japanse vader die al hun liefde aan haar gaven. Ze kwam weleens bij mij in mijn kantoor als ze een speelgoedje van hout had gebroken. Ze keek er dan naar, en maakte een wat gestreste indruk, waardoor ik zag dat het haar echt wel wat deed dat ze het speelgoedje had gebroken. Ik bood haar een stoel aan en vertelde op een rustige manier aan haar dat ik het speelgoedje zou repareren en dat ze zich er niet zo druk over hoefde te maken. De lach die toen op haar gezicht verscheen sprak boekdelen waardoor ik het idee kreeg dat ik haar van een beetje veel stress had bevrijd.

Sanne was een heel ander kind. Ze was van zichzelf een beetje druk en een beetje introvert tegelijk. Iedere keer als ik met haar sprak zei ze niet veel, maar dat wat ze zei was doordrenkt van een grote wijsheid waar ik graag naar luisterde, want ze was zeer to the point en daardoor ook goudeerlijk. Zo vertelde ze een keer dat ze zich niet zo gelukkig voelde omdat haar ouders in een scheiding lagen. Ik zag aan haar dat dat aan haar vrat, waardoor ik aan haar vertelde dat mijn ouders ooit ook in een scheiding lagen, en dat dat toentertijd ook aan mij vrat. Wat ik toen aan Sanne wilde laten weten is dat zij echt de enige niet was die door de scheiding van ouders getroffen werd. Ze keek me toen aan, liep naar me toe, en gaf me een knuffel die ik maar niet uit mijn gedachten krijg.

Hans was een verlegen jongetje die toch een vorm van levensvreugde uitstraalde. Ik trof hem een keer alleen in de gang van de school aan, vroeg aan hem wat hij daar deed, waarop hij aan mij liet weten dat hij alleen maar even naar buiten wilde. Samen met hem ben ik toen naar het schoolplein gelopen, waarop hij aan mij zei dat hij het een beetje druk in de klas vond. Dat vond ik een beetje vreemd want Hans zat in een redelijk kleine klas, maar dat liet ik niet aan hem merken. Later deelde ik aan de leerkracht van de klas van Hans mee dat ik met hem had gesproken omdat hij het een beetje druk in de klas vond. De leerkracht liet toen aan mij weten dat Hans autistisch was en dat hij, als hij te veel prikkels kreeg, altijd naar buiten wilde om tot rust te komen. Ze vertelde toen ook aan mij dat ik er goed aan had gedaan om even met hem naar het schoolplein te lopen om hem tot rust te laten komen, en dat ik er goed aan had gedaan om er met haar over te praten.

Dat is nu een flink aantal jaren geleden, waardoor ik het een en ander nu goed kan relativeren. Hanae, Sanne en Hans ondervonden toen alle drie een vorm van stress, maar als ik nu naar schoolgaande kinderen kijk, zie ik een vorm van stress die niet met de stress van toen te vergelijken is. De kinderen van tegenwoordig moeten van alles en nog wat leren, er is een lerarentekort waardoor ze met enige regelmaat een andere leerkracht voor de klas zien staan, en ze moeten ook hun sociale netwerk op zien te bouwen. Daarom zeg ik nu als oud-conciërge ‘neem de stress bij onze kinderen serieus’ want als dat niet of onvoldoende gebeurt zal dat gevolgen voor ze hebben.

Wat er van Sanne en Hans in hun latere leven terechtgekomen is weet ik niet, maar Hanae en ik hebben na dertig jaar nog steeds contact, waardoor ik weet dat ze nu een prachtige vrouw is die met volle teugen van haar leven geniet en dat doorgeeft aan haar eigen kinderen. Dat ze ooit dat speelgoedje had gebroken was ze niet vergeten, waardoor ook bleek dat ze niet vergeten was dat ik haar toentertijd op een rustige manier toesprak met als gevolg dat het speelgoedje nu bij haar thuis in een kast in de woonkamer staat.