NL-alert neemt het over: het einde van het luchtalarm

 

Het luchtalarm dat nog steeds maandelijks wordt getest, lijkt nu echt te verdwijnen. De reden is simpel: er is geen geld gevonden om het verouderde systeem te vervangen. Is dat erg, en hoe goed werkt NL‑Alert eigenlijk? En wat gebeurt er als ons communicatiesysteem wordt platgelegd? Op die vragen probeer ik in mijn nieuwe column een antwoord te geven.

In politiek Den Haag is het luchtalarmsysteem al jarenlang een terugkerend thema. In 2024 liet het toenmalige kabinet weten dat het Waarschuwings- en Alarmsysteem het jaar daarop zou verdwijnen en vervangen zou worden door NL‑Alert. Maar na lang wikken en wegen werd toch besloten het systeem voorlopig te behouden.

Nu is er echter geen budget gevonden om het inmiddels sterk verouderde systeem te vernieuwen. Is dat erg? Volgens mij hoeft dat niet zo te zijn. Het luchtalarm werd vooral in stand gehouden omdat men destijds niet zeker wist of NL‑Alert goed genoeg werkte.

Toen NL‑Alert werd geïntroduceerd, konden nog niet alle telefoons het bericht ontvangen. Inmiddels is dat sterk verbeterd: 92 procent van de mensen in ons land wordt bereikt. Maar 92 procent is geen 100 procent, en dat roept de vraag op of NL‑Alert effectief genoeg is. Volgens deskundigen zit dat wel goed. Als er een NL‑Alert uitgaat, rennen mensen namelijk niet naar buiten om te kijken wat er aan de hand is. Ze zien op hun telefoon wat er speelt en waar. Dat voorkomt dat mensen bij een chemische ramp naar buiten lopen en schadelijke stoffen inademen.

Natuurlijk komt het weleens voor dat NL‑Alert afgaat op een plek waar niets aan de hand is, maar dat is een zeldzame uitzondering.

Daarnaast bereiken de sirenes zelf ook niet meer iedereen. Onze huizen zijn tegenwoordig veel beter geïsoleerd. Waar het geluid vroeger dwars door de muren heen knalde, is het alarm nu binnenshuis vaak nauwelijks te horen.

Dan blijft de vraag of NL‑Alert niet kwetsbaar is voor kwaadwillenden. Niets is onmogelijk, maar dat mag geen reden zijn om het systeem niet te gebruiken. NL‑Alert heeft zich de afgelopen jaren bewezen als een zeer effectief middel. Sommige mensen denken dat het een sms‑bericht is, maar dat klopt niet. Het is een soort radiosignaal dat via gsm‑masten wordt verzonden. Dat betekent dat je het bericht ook ontvangt als je niet kunt bellen.

Zelfs bij een grote stroomstoring blijft het gsm‑netwerk nog enige tijd functioneren. Dankzij grote accu’s kunnen de masten minstens twee uur blijven draaien, zodat mensen in elk geval in de eerste fase van een crisis geïnformeerd blijven.

Na 1 januari 2028 zal het luchtalarm, dat elke eerste maandag van de maand klinkt, langzaam verdwijnen. Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) gaat hierover in overleg met het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid en de veiligheidsregio’s, die verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit en uitvoering van het systeem.

Met andere woorden: we hoeven ons geen zorgen te maken over het gefaseerd verdwijnen van het luchtalarm. NL‑Alert werkt goed en heeft een hoge dekkingsgraad van 92 procent. Goed, er moet nog een tandje bij om de 100 procent te bereiken, maar dat komt wel goed. Daar ben ik van overtuigd.

© John Kukken, 2026, alle rechten voorbehouden.