De kloof groeit, en het belastingstelsel helpt mee

 

De verschillen tussen rijke en minder rijke Nederlanders worden steeds groter, en het belastingstelsel brengt daar geen verandering in. Sterker nog: volgens het CPB dreigt de kloof zó groot te worden dat ze misschien niet meer te dichten is. Dat las ik gisteravond vluchtig op een app, en eerlijk gezegd schonk ik er eerst weinig aandacht aan. De kloof was er immers altijd al. Lonen stijgen, toeslagen worden af en toe verhoogd, en rijke mensen betalen meer belasting — dacht ik. Maar dat blijkt dus niet te kloppen.

In werkelijkheid betalen hogere inkomens minder belasting dan de groep daar net onder. Dat zette me aan het denken. Want als dát de realiteit is, verandert er in feite niets. De rijken worden rijker, de armen worden armer, en het belastingstelsel werkt die scheve verhouding zelfs in de hand. Dat kan naar mijn mening niet door de beugel. Het wordt hoog tijd dat de regering ingrijpt.

Maar gezien de daadkracht van dit kabinet — die er, eerlijk gezegd, niet lijkt te zijn — vrees ik dat er voorlopig weinig verandert. Jaren geleden riepen enkele rijke Nederlanders nog dat ze niet nóg rijker gemaakt moesten worden. De toenmalige regering zweeg als het graf. Er gebeurde niets. Ik dacht toen al dat het niet meer was dan een promotiestunt: “Kijk eens hoe sociaal wij zijn.” Ondertussen werden ze alleen maar rijker en verdwenen hun mooie woorden als sneeuw voor de zon.

Sindsdien is de kloof alleen maar gegroeid. We zijn op een punt beland waarop het bijna niet meer te stoppen lijkt. Men zegt weleens dat de hoogste bomen de meeste wind vangen, maar ik zie het tegenovergestelde: de hoogste bomen lijken juist mínder wind te vangen. En dat loopt uit de hand.

Soms denk ik dat er een revolutie nodig zou zijn. Maar Nederlanders staan internationaal bekend om hun nuchterheid en gelatenheid. En met gelatenheid bereik je niets. Daardoor kabbelt alles voort, zonder dat er iets verandert.

Die groeiende ongelijkheid raakt uiteindelijk de gelijke kansen in ons land. Het armere deel van de bevolking wordt steeds verder in een hoek geduwd waar niemand wil zijn. Talent blijft onbenut, en dat is misschien wel het slechtste wat een samenleving kan laten gebeuren.

© John Kukken, 2026, alle rechten voorbehouden.