Geen cel, maar een dienst: een andere straf voor nieuwjaarsgeweld

 

Ondanks het feit dat de hulpverleners zich er al op hadden voorbereid dat het een heftige nieuwjaarsnacht zou kunnen worden, werden zij toch opnieuw ernstig belaagd door mensen die het met de veiligheid van anderen niet zo nauw nemen.

Ik schrok er vanochtend eigenlijk niet eens meer van toen ik in het AD las dat hulpverleners in de afgelopen nieuwjaarsnacht wederom het doelwit waren van geweld. Ook keek ik er niet van op dat er gewonden onder hen waren gevallen. Het lijkt erop dat er door de jaren heen een soort gewenning is ontstaan — en dát vind ik misschien nog wel het meest verontrustend.

Laat ik duidelijk zijn: het laat mij allesbehalve koud dat hulpverleners tijdens de jaarwisseling worden belaagd door mensen die, naar het lijkt, niets geven om de veiligheid van een ander. Het stuit me zelfs zeer tegen de borst. Maar wat kan ik eraan doen?

Ik kan er in ieder geval een column over schrijven waarin ik ondubbelzinnig duidelijk maak dat ik geweld tegen hulpverleners ten zeerste afkeur. En dat doe ik bij deze.

Hulpverleners — politie, brandweer en ambulancepersoneel — zijn er om mensen in nood te helpen. In alle situaties. Maar ze zijn er niet om tijdens het uitvoeren van hun werk te worden bekogeld met zwaar vuurwerk, waarbij hun eigen veiligheid ernstig in gevaar komt.

De vraag die al jaren speelt, kennen we allemaal: wat drijft mensen ertoe om hulpverleners tijdens de nieuwjaarsnacht aan te vallen? Is het onvrede? Is het spanning zoeken? Of is het rellen om het rellen? Ik weet het niet. Wat ik wel weet, is dat het volstrekt onacceptabel is.

Zijn deze relschoppers per definitie asociaal? Daar ga ik niet automatisch van uit. Wel heb ik het gevoel dat er bij hen ergens een knopje vastzit, waardoor het gezonde verstand tijdelijk wordt uitgeschakeld en het nadenken plaatsmaakt voor impuls en agressie.

Aan hen zou ik willen zeggen: bedenk goed dat dezezelfde hulpverleners ook voor jullie klaarstaan wanneer de nood aan de man is.

Steeds vaker hoor ik de roep om zwaardere straffen. Heel stilletjes ben ik daar zelf ook wel enigszins voor te porren. Tegelijkertijd vraag ik me hardop af of dat werkelijk helpt, zeker wanneer een gevangenisstraf in sommige kringen zelfs status oplevert.

Daarom denk ik dat een andere aanpak mogelijk veel effectiever is. Laat opgepakte relschoppers verplicht een dienst meedraaien met hulpverleners. Laat hen aan den lijve ondervinden wat dit werk inhoudt: de stress, het redden van levens, het omgaan met emoties, en het respectvol omgaan met mensen onder vaak extreme omstandigheden.

Misschien ontstaat er dan iets wat geen strafmaat kan afdwingen: begrip.

Ik hoop dat de politiek de moed en creativiteit heeft om hiervoor binnen de wetgeving ruimte te creëren. Want zoals het nu gaat, kan het niet langer. De maat is meer dan vol.

Copyright © John Kukken, 2026. Alle rechten voorbehouden.

---